Ngày xưa, tại một làng quê nghèo nàn nằm bên dòng sông xanh biếc, có một chàng trai trẻ tên là Văn. Với đôi mắt sáng và lòng nhiệt huyết, Văn luôn lao động chăm chỉ và chăm chỉ học hành. Nhưng điều đáng buồn là nhà anh đã nghèo qua ba thế hệ, và đời sống của họ vẫn mãi không thay đổi. Có câu tục ngữ rằng: “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời.” Vì thế, chàng trai quyết tâm ra đi tìm kiếm Ngọc Hoàng ở biển Đông, hy vọng hỏi được lý do vì sao gia đình mình mãi nghèo khó.
Văn đeo trên vai chiếc túi vải cũ, trong lòng mang theo sự hi vọng. Trên đường, anh rẽ vào một trang trại khổng lồ, nơi những cây trái sai trĩu, xung quanh vang vọng tiếng chim hót. Chủ trang trại, một người phú ông xởi lởi, mời anh ăn bữa cơm ngon lành. Trong bữa ăn, người phú ông nhờ Văn hỏi Ngọc Hoàng:
“Lạy chàng, xin hãy hỏi Ngọc Hoàng vì sao gia đình tôi sống thanh tao, nhưng chỉ có một cô con gái và cô ấy lại không nói được một lời nào từ nhỏ.”
Văn gật đầu, cảm thấy nỗi lòng của phú ông thật đáng thương, rồi tiếp tục lên đường. Một buổi chiều đổ vàng ánh nắng, anh ghé vào nhà một người nông dân chất phác. Sau bữa ăn đơn giản nhưng ấm áp, người nông dân bèn cầu xin:
“Chàng ơi, làm ơn hỏi Ngọc Hoàng cho tôi lý do vì sao cây cam trước nhà từ khi trồng chỉ tốt lá mà không bao giờ có hoa hay quả.”
Văn lại nhận lời, trong lòng tự nhủ rằng những nghi vấn này quả thật rất đau lòng. Những ngày sau đó, anh tiếp tục hành trình, vượt qua rừng và núi, cho đến khi đến được biển Đông. Tại đây, một con rùa lớn, với chiếc mai rực rỡ như ánh vàng, đã cõng anh ra ngoài đảo nơi Ngọc Hoàng ngự trị.
Con rùa thấp thoáng nhìn anh, nhẹ nhàng nói:
“Chàng hãy hỏi Ngọc Hoàng rằng vì sao tôi phải sống mãi không rời xa nơi này, không thể bay nhảy đến nơi khác.”
Cuối cùng, Văn gặp Ngọc Hoàng. Với một vẻ uy nghiêm nhưng cũng đầy từ bi, Ngọc Hoàng lắng nghe những câu hỏi mà Văn mang theo. Chàng lần lượt trình bày:
“Xin Ngọc Hoàng cho biết lý do vì sao phú ông lại không có con trai, mà chỉ có một cô con gái câm. Tại sao cây cam lại không ra quả, và vì sao con rùa này vẫn không thể rời khỏi biển cả?”
Ngọc Hoàng nhàn nhã đáp lời từng câu hỏi:
“Cô gái câm sẽ tìm thấy tiếng nói của mình khi có người trong gia đình đạt được kỳ thi lớn. Cây cam không thể ra quả vì dưới gốc nó có chôn vàng, đã có vàng thì không thể có quả. Còn về con rùa, nó phải nhả viên ngọc trong bụng ra mới có thể hóa thành tích.”
Khi Văn hỏi về bản thân, lý do gia đình mình mãi nghèo khó, Ngọc Hoàng bỗng nhiên im lặng, rồi như làn sóng tan biến, Người không còn ở đó nữa.
Với tâm trạng trĩu nặng, Văn quay trở về bờ biển. Đột nhiên, con rùa hiện ra một lần nữa. Thấy cảnh ngộ của chàng, nó quyết định nhả viên ngọc ra cho Văn. Ngọc lập tức hóa thành một con rồng lấp lánh, bay vút lên trời cao.
Về đến làng, Văn đã bảo với người nông dân hãy đào đất dưới gốc cây cam. Chỉ một lúc, những mảnh vàng lấp lánh hiện ra, và Thế là, từ cây cam bỗng nhiên xuất hiện những trái cam chín mọng, vàng rực giống như ánh mặt trời.
Mong mỏi và hy vọng đã được đền đáp. Thời gian sau, ở kinh đô diễn ra một kỳ thi lớn. Văn tham gia và xuất sắc đoạt giải trạng nguyên. Sau đó, anh ghé thăm gia đình phú ông trước đây đã giúp mình.
Người phú ông, với đôi tay run rẩy, hỏi:
“Thưa quan trạng, không biết điều tôi đã nhờ chàng có được hồi đáp không?”
Chưa kịp nói, cô con gái câm của ông bỗng lên tiếng:
“Lạy cha, chồng con đã về, và con đã tìm được tiếng nói của mình.”
Niềm hạnh phúc vỡ òa, trái tim họ cùng hòa chung một nhịp đập vui tươi. Phú ông vui mừng gả con gái cho Văn, hai người sống hạnh phúc bên nhau, san sẻ những niềm vui, nỗi buồn, cùng nhau vượt qua mọi thử thách.
Từ đó, làng quê rực rỡ hơn với những cây cam trĩu quả, và gia đình Văn cũng dần thoát khỏi cảnh nghèo khổ. Chính lòng nhân từ, sự kiên trì, và những bài học về cuộc sống đã giúp họ tìm ra hạnh phúc yêu thương và một tương lai tươi sáng hơn.
Chuyện kể rằng, trong mỗi chúng ta đều có những giấc mơ và hy vọng, chỉ cần kiên nhẫn và chân thành, mọi nỗ lực sẽ không bao giờ bị lãng quên.
Chúc các bạn, anh, chị em có được những giờ phút thư giãn khi đọc truyện cổ tích dân gian tại website Cổ tích Việt Nam.