Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, có hai chị em cùng cha khác mẹ là Tấm và Cám. Mẹ Tấm mất sớm, sau đó cha Tấm cũng qua đời, để lại Tấm sống cùng dì ghẻ và cô em Cám. Từ đó, cuộc đời Tấm chìm trong khổ cực. Dì ghẻ và Cám vốn đã ghét bỏ Tấm lại càng thêm cay nghiệt, bắt Tấm làm mọi công việc nặng nhọc, còn Cám thì chỉ việc ăn chơi, quần áo lụa là. Khung cảnh mái nhà xưa bỗng trở nên u ám với Tấm, khi những tiếng mắng nhiếc, roi vọt trở thành cơm bữa, và những bữa ăn chỉ có cơm nguội, rau dưa cũng trở thành niềm xa xỉ. Trong khi đó, Cám, được mẹ nuông chiều, ngày càng lớn lên với tâm địa độc ác và sự lười biếng.
Một hôm, dì ghẻ sai hai chị em đi bắt cá, hứa rằng ai bắt được đầy giỏ sẽ thưởng cho một chiếc yếm đỏ. Tấm vốn chăm chỉ, lặn lội suốt buổi, bắt được đầy một giỏ tép. Còn Cám chỉ mãi chơi đùa, chẳng bắt được con nào. Thấy Tấm có giỏ tép đầy, Cám nảy sinh lòng ghen ghét, giả vờ gọi Tấm lên bờ tắm gội cho sạch sẽ rồi lén trút hết tép của Tấm vào giỏ mình, chạy về trước. Tấm sau khi tắm xong, không thấy giỏ tép đâu, chỉ còn lại một con cá bống nhỏ. Tấm ngồi khóc nức nở bên bờ ao, tiếng khóc ai oán vang vọng cả một góc rừng. Bỗng nhiên, một ông Bụt hiền từ xuất hiện, an ủi Tấm và bảo Tấm hãy mang cá bống về nuôi trong giếng, mỗi bữa cho ăn ba hạt cơm. Ông Bụt dặn Tấm đừng cho ai biết.
Tấm vâng lời Bụt, ngày ngày mang cơm ra giếng nuôi cá. Cá bống lớn nhanh như thổi, mỗi khi Tấm gọi là ngoi lên mặt nước. Nhưng rồi dì ghẻ và Cám phát hiện ra bí mật này. Chúng lừa Tấm đi chăn trâu ở đồng xa, sau đó rình bắt cá bống về làm thịt ăn. Khi Tấm trở về, gọi mãi không thấy cá bống đâu, Tấm lại khóc. Ông Bụt lại hiện ra, bảo Tấm tìm xương cá bống chôn dưới bốn chân giường, rồi mỗi khi có điều ước thì đào lên. Một ngày kia, làng mở hội lớn, vua mở hội thi sắc đẹp, trăm họ nô nức kéo nhau đi xem. Dì ghẻ và Cám diện những bộ quần áo đẹp nhất, để Tấm ở nhà nhặt thóc trộn lẫn gạo, hứa rằng nhặt xong mới được đi hội. Tấm lại khóc, Bụt hiện ra và sai đàn chim sẻ đến giúp Tấm nhặt thóc. Sau đó, Bụt biến hóa cho Tấm quần áo lụa là, ngựa hồng, cùng chiếc hài thêu để Tấm đi dự hội.
Trên đường đi hội, Tấm đánh rơi một chiếc hài xuống suối. Quân lính của vua nhặt được, mang về dâng lên nhà vua. Vua truyền lệnh cho các cô gái trong hội ướm thử giày, ai đi vừa sẽ được làm vợ. Cám và dì ghẻ cũng cố chen chân thử, nhưng đôi hài không vừa với ai. Cuối cùng, Tấm bước tới, đôi hài vừa như in. Vua liền rước Tấm về cung, phong làm Hoàng hậu. Cuộc sống của Tấm tưởng chừng đã sang trang, nhưng sóng gió vẫn chưa dừng lại. Đến ngày giỗ cha, Tấm xin phép vua về thăm nhà. Dì ghẻ lại bày mưu, bảo Tấm trèo cây cau hái cau để cúng. Khi Tấm đang ở trên cao, dì ghẻ sai Cám chặt gốc cau, khiến Tấm ngã xuống ao chết. Linh hồn Tấm hóa thành chim vàng anh.
Chim vàng anh bay vào cung, đậu trên lồng chim của vua, hót líu lo những lời thương nhớ. Vua nhận ra Tấm, thương tiếc vô cùng. Cám vì ghen ghét lại bắt chim về vặt lông, chôn dưới gốc xoan đào. Từ gốc xoan đào mọc lên một cây xoan đào lớn, tán lá sum suê. Vua đi qua thường nghỉ dưới bóng cây, khen cây đẹp. Cám lại sai chặt cây xoan đào, làm thành khung cửi. Khi Cám ngồi dệt, khung cửi bỗng kêu: “Càng cúc cạc cạc, lấy chồng vua mày dệt bố vải. Lấy chồng vua mày ngồi dệt lụa.” Cám sợ hãi, đốt khung cửi, vứt tro ra bãi rác xa.
Từ bãi rác, tro bay ra và mọc lên một cây thị, cây thị nở hoa thơm ngát. Có một bà lão bán nước đi qua, ngửi thấy mùi thơm, liền xin quả thị mang về. Trong quả thị có Tấm bước ra. Tấm sống cùng bà lão, ngày ngày giúp bà làm việc nhà. Một hôm, vua đi ngang qua quán nước, thấy mâm cơm có trầu cau têm cánh phượng, vua nghi ngờ và hỏi. Bà lão kể lại chuyện, vua nhận ra Tấm và rước nàng về cung. Cám thấy Tấm trở về, kinh hãi. Tấm sai quân lính đào một hố sâu, cho nước sôi vào, rồi bảo Cám thử tắm để có làn da trắng đẹp như Tấm. Cám cả tin, nhảy vào hố nước sôi và chết. Dì ghẻ cũng vì quá đau lòng mà chết theo.
Bài học từ Tấm Cám
Câu chuyện Tấm Cám là một trong những truyện cổ tích Việt Nam thấm đẫm giá trị nhân văn sâu sắc. Qua cuộc đời đầy bi kịch nhưng cũng diệu kỳ của Tấm, người đọc, đặc biệt là trẻ em và gia đình, nhận ra rằng cái thiện dù phải trải qua nhiều thử thách, gian nan, cuối cùng vẫn sẽ chiến thắng cái ác. Lòng nhân hậu, sự kiên trì và tinh thần lạc quan của Tấm đã được đền đáp xứng đáng. Câu chuyện cũng là lời cảnh tỉnh về sự độc ác, ghen ghét và tham lam sẽ dẫn đến kết cục bi thảm. “Tấm Cám” nhắc nhở chúng ta về sức mạnh của tình yêu thương, niềm tin vào công lý và khát vọng về một cuộc sống công bằng, hạnh phúc. Hãy cùng “Cổ tích Việt Nam” khám phá thêm nhiều câu chuyện ý nghĩa khác để nuôi dưỡng tâm hồn và tình yêu với những giá trị văn hóa dân tộc.
